01 / Bilgi merkezi
Dijital terimler sözlüğü
Güvenlik, arama motoru, reklam ve yazılım konuşmalarında sık geçen terimlerin sade tanımları. Bir teklifi ya da raporu okurken takıldığınız kelimeye buradan bakabilirsiniz.
- 01
Güvenlik
- Zafiyet (güvenlik açığı)
- Bir sistemde yetkisiz birinin erişim kazanmasına, veriyi değiştirmesine ya da hizmeti aksatmasına yol açabilecek tasarım, yapılandırma veya kod hatası.
- CVE · Zafiyet kimlik numarası
- Kamuya duyurulmuş bir güvenlik açığına verilen, CVE-yıl-numara biçimindeki benzersiz kimlik; herkesin aynı açıktan söz ettiğinden emin olmasını sağlar.
- CVSS · Zafiyet önem puanı
- Bir zafiyetin teknik ağırlığını 0 ile 10 arasında puanlayan yaygın ölçüt; işinize özgü etki ayrıca değerlendirilmelidir.
- Sızma testi (pentest)
- Sahibinin yazılı izniyle ve yazılı bir kapsamla, gerçek bir saldırganın yöntemleri kullanılarak açıkların kontrollü biçimde arandığı ve kanıtıyla raporlandığı güvenlik değerlendirmesi.
- Zafiyet taraması
- Bilinen açık imzalarını otomatik olarak arayan kontrol; hızlı ve ucuzdur, ama yanlış alarm üretebilir ve iş mantığındaki hataları görmez.
- Siyah kutu ve gri kutu test
- Siyah kutu testte test eden yalnız hedef adresini bilir; gri kutu testte test hesapları verilir ve giriş yapmış bir kullanıcının nelere erişebildiği de incelenir.
- Yeniden test
- Düzeltmelerden sonra aynı bulgunun yeniden denenmesi; bir bulgu ancak yeniden testle doğrulandığında kapanmış sayılır.
- SOC · Güvenlik operasyon merkezi
- Sistemlerden gelen kayıt ve uyarıları sürekli izleyen, şüpheli olayları inceleyip ilgili kişilere bildiren ekip ve süreçlerin bütünü.
- WAF · Web uygulama güvenlik duvarı
- Web sitesine gelen istekleri inceleyip bilinen saldırı kalıplarına uyanları engelleyen koruma katmanı; açığı kapatmaz, istismarını zorlaştırır.
- MFA · Çok faktörlü doğrulama
- Parolaya ek olarak telefondaki bir kod ya da güvenlik anahtarı gibi ikinci bir kanıt isteyen giriş yöntemi; çalınan parola tek başına yetmez.
- SSL/TLS · Şifreli bağlantı
- Tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiği şifreleyen protokol; adres çubuğundaki https bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin kendisinin güvenli olduğunu değil.
- Oltalama (phishing)
- Sahte bir e-posta, mesaj ya da sayfayla kişiyi parola, kart bilgisi veya ödeme onayı vermeye kandırma girişimi.
- Olay müdahalesi
- Bir güvenlik olayı fark edildiğinde etkiyi sınırlamak, kanıtı korumak, sistemleri temizleyip yeniden çalıştırmak ve nedeni bulmak için izlenen planlı süreç.
- KVKK · Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı kanun; veriyi işleyen kuruma aydınlatma ve veri güvenliği yükümlülükleri getirir.
- 02
Site hızı ve deneyim
- Core Web Vitals · Önemli Web Verileri
- Google'ın sayfa deneyimini ölçmek için kullandığı üç ölçüm: yüklenme (LCP), etkileşime yanıt (INP) ve görsel kararlılık (CLS).
- LCP · Ana içeriğin yüklenme süresi
- Sayfadaki en büyük görselin ya da metin bloğunun ekranda belirmesine kadar geçen süre; Google 2,5 saniye ve altını iyi sayar.
- INP · Etkileşime yanıt süresi
- Bir tıklama, dokunma ya da tuşa basmadan sonra sayfanın görünür bir tepki vermesine kadar geçen süre; Google 200 milisaniye ve altını iyi sayar.
- CLS · Düzen kayması
- Sayfa yüklenirken öğelerin beklenmedik biçimde yer değiştirmesini ölçen puan; Google 0,1 ve altını iyi sayar.
- 03
Arama motoru (SEO)
- Dizine ekleme
- Arama motorunun taradığı bir sayfayı kendi veritabanına kaydetmesi; dizinde olmayan sayfa arama sonuçlarında görünmez.
- Kanonik adres (canonical)
- Aynı içerik birden fazla adreste bulunduğunda arama motoruna hangi adresin asıl olduğunu söyleyen etiket.
- hreflang · Dil sürümü etiketi
- Bir sayfanın diğer dil ve bölge sürümlerini arama motoruna bildiren etiket; ziyaretçiye kendi dilindeki sayfanın gösterilmesine yardım eder.
- Yapılandırılmış veri
- Sayfadaki ürün, makale, işletme ya da soru-cevap bilgilerini arama motorunun anlayacağı standart bir biçimde işaretleyen kod; yalnız sayfada gerçekten bulunan bilgi işaretlenmelidir.
- Site haritası
- Sitedeki yayımlanmış sayfaları arama motorlarına liste hâlinde sunan dosya; sayfaların bulunmasını kolaylaştırır, ama dizine eklenmelerini tek başına sağlamaz.
- Arama niyeti
- Bir aramanın arkasındaki amaç: bilgi edinmek, seçenekleri karşılaştırmak ya da satın almak; doğru sayfa bu amaca cevap veren sayfadır.
- CTR · Tıklama oranı
- Bir arama sonucunun ya da reklamın tıklanma sayısının gösterilme sayısına oranı.
- 04
Reklam ve ölçüm
- Dönüşüm
- Ziyaretçinin sizin için değerli bir işlemi tamamlaması: form göndermek, aramak, sipariş vermek ya da randevu almak gibi.
- ROAS · Reklam harcamasının getirisi
- Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranı; kârı değil ciroyu ölçtüğü için ürün maliyetleriyle birlikte okunmalıdır.
- CPA · Dönüşüm başına maliyet
- Toplam reklam harcamasının elde edilen dönüşüm sayısına bölünmesiyle bulunan, bir müşteri ya da talep kazanmanın ortalama maliyeti.
- CPC · Tıklama başına maliyet
- Bir reklam tıklaması için platforma ödenen ortalama tutar; ucuz bir tıklama bile dönüşüm getirmiyorsa pahalıdır.
- Açılış sayfası
- Reklamdan ya da kampanyadan gelen ziyaretçinin ilk açtığı, tek bir hedefe odaklanan sayfa; reklamın verdiği sözü aynı dille sürdürmelidir.
- Yeniden pazarlama (remarketing)
- Sitenizi daha önce ziyaret etmiş kişilere, verdikleri izin çerçevesinde yeniden reklam gösterilmesi.
- 05
Yazılım ve e-ticaret
- E-ticaret altyapısı
- Ürün kataloğu, sepet, ödeme, stok ve sipariş yönetimini sağlayan yazılım temeli; hazır bir abonelik hizmeti ya da size özel geliştirilmiş bir sistem olabilir.
- Ödeme altyapısı
- Kartla ya da başka yöntemlerle yapılan ödemeleri güvenli biçimde alıp işleyen hizmet; sözleşme ve komisyon genellikle işletme ile ödeme kuruluşu arasındadır.
- Sanal POS
- Bankanın ya da ödeme kuruluşunun, internet üzerinden kartla tahsilat yapabilmeniz için açtığı üye iş yeri hesabı.
- CMS · İçerik yönetim sistemi
- Kod yazmadan sayfa, metin ve görsel ekleyip güncellemenizi sağlayan yönetim paneli.
- API · Uygulama programlama arayüzü
- İki yazılımın birbirine veri gönderip alması için tanımlanmış kurallar ve adresler; örneğin sitenizin muhasebe programıyla konuşması bir API üzerinden olur.
- SaaS · Hizmet olarak yazılım
- Kurulum gerektirmeden tarayıcıdan kullanılan ve genellikle aylık ya da yıllık abonelikle ödenen yazılım modeli.
- Entegrasyon
- Siteniz ile ödeme, kargo, muhasebe ya da müşteri yönetimi gibi başka sistemler arasında verinin kendiliğinden akmasını sağlayan bağlantı.
İlgili sayfalar
Bilgi merkezindeki diğer yazılar ve bir sorunuz kaldıysa bize ulaşabileceğiniz sayfa.
Başlayalım
Projenizi konuşalım.
İhtiyacınızı dinleyelim, kapsamı birlikte netleştirelim.