forumKonu aç

Ekibe fidye yazılımını 5 dakikada anlatacağım — kısa ve doğru tanım ne olmalı?

IIrmak B***Katılımcı
Görev
Veri analisti
Sektör
Mobilya üretimi
Yapı
tek kişilik işletme
Katılım
Şub 2025
Mesaj
46
#1

22 kişilik bi toptan gıda firmamız var; muhasebe, satın alma ve depo personeli yoğun biçimde harici tedarikçilerden gelen fatura, irsaliye ve ekstre mailleriyle çalışıyor. Önümüzdeki pazartesi sabah toplantısında 5 dakikalık bi siber güvenlik uyarısı yapmam gerekiyor. Ancak teknik terimlerle konuşup kimsenin aklını karıştırmak istemiyorum.

Geçen ay sektördeki bir rakibimizin tüm sunucularının kilitlendiğini ve bir hafta boyunca sipariş dahi çıkamadıklarını öğrendik. Bizim ekipteki çalışma arkadaşlarımın birçoğu fidye yazılımını basit bir bilgisayar virüsü sanıyor ve zaten antivirüs programı var rahatlığıyla her gelen eke tıklıyor.

Ekibe fidye yazılımının tam olarak ne olduğunu, hangi yolla içeri sızdığını ve ekranda şüpheli bir şey gördükleri anda paniklemeden hangi ilk adımı atmaları gerektiğini beş dakikada en yalın biçimde nasıl aktarabilirim?

GGökhan Y***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Eyl 2023
Mesaj
223
En çok yardımcı olan#2

Kısa cevap: Fidye yazılımı, bilgisayarınızdaki veya şirket ağındaki tüm dosyaları gizlice şifreleyerek açılmaz hale getiren ve bu şifreyi çözmek karşılığında para talep eden kötü amaçlı bir programdır. Bilgisayardaki belgeleri silmez; dosyalarınızı kilitli bir kasaya koyup anahtarını gasp etmek gibidir.

Toplantıda teknik detaylara boğulmadan şu üç adımlı kurguyu kullanmanızı öneririm:

1) Gerçekçi senaryo: Ekibe 'Bir sabah geldiniz, dünkü sipariş listenizin adı anlamsız harflerle değişmiş ve açılmıyor, masaüstünüzde ise para yatırmanızı isteyen bir metin belgesi var' örneğini verin. Bunun çoğunlukla 'Kargo takip', 'Gecikmiş e-fatura' veya 'Banka dekontu' süsü verilmiş e-posta ekleriyle veya sahte bağlantılarla geldiğini belirtin.

2) Antivirüs yanılsaması: 'Güvenlik yazılımımız var bize bir şey olmaz' düşüncesini yıkın. Yeni çıkan saldırı kodlarının güvenlik kalkanlarını ilk saatlerde atlatabildiğini, en zayıf halkanın o eke merakla tıklayan çalışan olduğunu dürüstçe söyleyin.

3) Acil eylem kuralı: Şüpheli bir ek açıldığında veya ekranda kilit uyarısı belirdiğinde yapılacak tek bir hareket tanımlayın: Bilgisayarı kapatmaya çalışmadan doğrudan internet kablosunu çekmek ve kablosuz ağı kapatmak. Bu hamle, şifrelemenin ofisteki diğer bilgisayarlara ve sunuculara sıçramasını saniyeler içinde durdurabilir.

DDamla Ö***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Oca 2022
Mesaj
70
#3

Teknik tarafta ekibe şunu ekleyin: Bu yazılımlar sadece girdikleri bilgisayarda kalmaz, bağlı olunan yerel ağdaki ortak klasörleri, harici diskleri ve ulaşılan bulut senkronizasyon klasörlerini de şifreler. Yani tek bir personelin hatası bütün muhasebe arşivini kitleyebilir.

KKemalYeni üye
Görev
Çiftlik işletmesi
Katılım
Eyl 2024
Mesaj
42
#4

bizim ofiste geçen sene benzer bi korku yaşandı.. ama 'Ekstre' diye gelen zip dosyasını açmışlar. insanları suçlamadan anlatmak önemli, yoksa hata yapan peronel korkudan durumu gizliyor ve yayılma daha da hızlanıyor. hata yaparsan çekinme, hemen kabloyu sök ve haber ver deyin.

not: bunu kendi deneyimim olarak yazdım, herkeste böyle olmayabilir.

AAleyna E***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Ağu 2024
Mesaj
80
#5

Ben olsam panoya asmalık üç kural veririm: 1) Beklemediğin hiçbir faturayı doğrudan açma, göndereni telefonla teyit et. 2) Dosya uzantısı zip veya exe ise asla tıklama. 3) Ekranda tuhaflık görürsen bilgisayarı kapatma, sadece internet fişini çek.

ZZerrin G***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Tem 2023
Mesaj
260
#6

5 dakikalık konuşma maalesef iki güne unutulur. En etkili yöntem şirket içine zararsız sahte bi oltalama e-postası göndermek. Kimlerin tıkladığını görünce toplantıda o örnek üzerinden konuşmak çok daha kalıcı bi etki bırakıyor.

SSena M***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Ara 2024
Mesaj
142
#7

en kritik nokta internet kablosunu çekmek cidden. çoğu kişi bilgisayarı resetlemeye çalışıyor o sıradda şifreleme arka planda devam ediyor ama tek hamle kabloyu asılmak olmalı.

not: bunu kendi deneyimim olarak yazdım, herkeste böyle olmayabilir.

NNecati P***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Ara 2025
Mesaj
59
#8

ekrani veya kasayi kapatmak yerine neden sadece internet kablosunu cekmemiz gerekiyor? neyse kapatinca islem durruyor mu tam olarak?

ZZübeyde B***Uzman
Görev
Grafik tasarımcı
Sektör
Tarım
Yapı
tek kişilik işletme
Katılım
Eki 2024
Mesaj
128
#9

Bilgilendirmenin ardından her departman için haftalık çevrimdışı yedekleme takviminin netleştirilmesi elzemdir. Tehdit oluştuğunda işletmenin fidyeyi ödemeden faaliyetine dönebilmesinin tek yasal ve teknik teminatı güncel, izole edilmiş yedeklerdir.

MMelis K***Uzman
Görev
Pazarlama direktörü
Sektör
Gayrimenkul
Yapı
aile şirketi
Katılım
Mar 2022
Mesaj
205
#10

Teşekkür ederim, çok işime yaradı.

ÜÜlkü Ş***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
May 2023
Mesaj
346
#11

Kısmen katılıyorum kısmen katılmıyorum. Bir sorunu fark etme süreniz, o sorunun maliyetini doğrudan belirliyor.

Not olarak bırakayım lazım olur.

BBeren T***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Kas 2023
Mesaj
6
#12

Kısmen katılıyorum, kısmen katılmıyorum. Envanter çıkarmadan alınan önlem, görmediğiniz kapıyı açık bırakıyor.

Başka türlü yapan varsa onu da merak ederim.

SSelin A***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Oca 2022
Mesaj
273
#13

Şu noktada ayrılıyorum sizden. Her şeyi aynı anda değiştirmeye çalışınca hiçbiri oturmuyor.

Ben olsam bu yoldan giderdim.

PPınar U***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Mar 2023
Mesaj
188
#14

İki yıl önce aynısını yaşadım. Bildirim yolu uzunsa bildirim gelmiyor; gelmeyen bildirim geç fark edilen olay demek.

Benim görüşüm bu kesin doğru diye yazmıyorum.

GGürkan K***Katılımcı
Görev
Kalite güvence müdürü
Sektör
Cam
Yapı
300 kişilik kurum
Katılım
Ara 2025
Mesaj
343
#15

Yukarıdaki cevap işin özünü söylemiş. Ödeme bilgisi değişikliği asla geldiği kanaldan doğrulanmaz.

Yanlışım varsa düzeltin.

HHüseyin Z***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Mar 2023
Mesaj
76
#16

dogru.

AAycan T***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Tem 2022
Mesaj
11
#17

Bizde de aynı.

AAycan O***Katılımcı
Görev
Ön muhasebe
Sektör
Kağıt
Yapı
8 kişilik ekip
Katılım
May 2022
Mesaj
6
#18

Şu noktada ayrılıyorum sizden. İzin ve kapsam yazılı değilse o test başlamasın.

Ben olsam bu yoldan giderdim.

ÜÜlkü Y***Katılımcı
Görev
Lojistik planlama
Sektör
Gıda toptancılığı
Yapı
holding bünyesinde bir şirket
Katılım
Kas 2024
Mesaj
84
#19

Bizde de aynı. Ödeme bilgisi değişikliği asla geldiği kanaldan doğrulanmaz.

Sonucu buraya yazarsanız başkalarına da faydası olur.

ÖÖmer N***KatılımcıTopluluk üyesi
Katılım
Haz 2022
Mesaj
62
#20

Aynısını yaşadım. açıkçası karar verirken en kötü senaryoyu da yazın sadece iyisini değil.

Yanıt yaz