Web erişilebilirliği yükümlülükleri: Türkiye ve Avrupa
Web erişilebilirliği artık yalnız iyi bir uygulama değil; Türkiye'de ve Avrupa Birliği'nde pek çok kurum ve işletme için yasal bir yükümlülük. Bu rehber kimin, hangi tarihten itibaren ve hangi ölçüte göre sorumlu olduğunu resmî metinlere dayanarak özetliyor. Hukuki danışmanlık değildir; kendi durumunuz için metnin tamamına ve gerektiğinde bir hukukçuya başvurun.
- 01
Türkiye: Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2025/10
Genelge 21 Haziran 2025 tarihli ve 32933 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kapsamdaki kurumların web siteleri ve mobil uygulamaları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yayımladığı "Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi - A Seviyesi" ile WCAG 2.2'ye dayanan Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu'na uygun olmalı.
- 02
Türkiye'de kimler, ne zamana kadar?
Bir yıllık süre (21 Haziran 2026'da doldu): kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, belediyeler ve belediye şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, özel hastaneler, MEB izinli özel öğretim kurumları, 4925 sayılı Kanun kapsamındaki karayolu taşıtları, yolcu gemileri, demir yolu ve hava yolu yolcu taşımacıları, A grubu seyahat acenteleri ve 200.000'den fazla abonesi olan elektronik haberleşme işletmecileri. İki yıllık süre (Haziran 2027): 6563 sayılı Kanun kapsamında elektronik ticaret yapan hizmet sağlayıcılar.
- 03
İzleme ve Erişilebilirlik Logosu
Uygulamayı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı izler; izleme komisyonu her yıl bir izleme planı yayımlar. İzlemede erişilebilir bulunan siteler ve uygulamalar Bakanlıktan iki yıl süreyle Erişilebilirlik Logosu kullanma hakkı alır. Logo bir kez alınıp unutulacak bir belge değildir: yeni içerik ve özellikler eklendikçe erişilebilirlik korunmalıdır.
- 04
Avrupa Birliği: Avrupa Erişilebilirlik Yasası
Direktif (AB) 2019/882, 28 Haziran 2025'ten beri uygulanıyor. Kapsamında, tüketicilere yönelik e-ticaret ve bankacılık hizmetleri, e-kitaplar ve yolcu taşımacılığıyla ilgili dijital hizmetler gibi alanlar var. Hizmet sunan mikro işletmeler (10 kişiden az çalışanı ve en çok 2 milyon avro yıllık cirosu ya da bilanço toplamı olanlar) muaf. Avrupa Birliği'ndeki tüketicilere bu hizmetleri sunan bir işletme, merkezi Türkiye'de olsa da kapsama girebilir; kendi durumunuz için hukuki görüş alın.
- 05
Almanya ve Fransa
Almanya yasayı Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG) ile aktardı; BFSG 28 Haziran 2025'te yürürlüğe girdi ve çevrim içi mağazalar, rezervasyon portalları ve bankacılık uygulamaları gibi tüketiciyle çevrim içi sözleşme kurulan hizmetleri kapsıyor. Fransa'da RGAA (Référentiel général d'amélioration de l'accessibilité) kamu kurumları ile Fransa'daki yıllık cirosu ortalama 250 milyon avroyu aşan şirketler için zorunlu; bu kuruluşlar erişilebilirlik beyanı ve çok yıllık bir eylem planı yayımlamak zorunda.
- 06
Ölçüt: WCAG 2.2 ve EN 301 549
WCAG (Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri), W3C'nin A, AA ve AAA olmak üzere üç seviyeli ölçütüdür; yasaların çoğu AA seviyesini esas alır. Avrupa'daki uyumlaştırılmış standart EN 301 549, web için WCAG 2.1 AA'ya dayanır. W3C'ye göre WCAG 2.2'ye uyan içerik WCAG 2.1 ve 2.0'a da uyar; bu yüzden yeni bir projede WCAG 2.2 AA'yı hedeflemek iki taraf için de en güvenli yoldur.
- 07
İlk adımlar
Önce kapsamda olup olmadığınızı ve sürenizi belirleyin. Ardından ücretsiz ön kontrol aracımızla temel sayfalarınızı tarayın; her sayfa türünü klavye ve ekran okuyucuyla test ettirin. Bulguları önem sırasıyla kodda düzeltin; sorunu çözmeyen erişilebilirlik eklentilerine (overlay) güvenmeyin. Son olarak bir erişilebilirlik beyanı yayımlayın ve yeni içerik ekledikçe kontrolü tekrarlayın.
İlgili sayfalar
Bu konuyu tamamlayan yazılar ve ilgili hizmet sayfası.
Projenizi konuşalım.
İhtiyacınızı dinleyelim, kapsamı birlikte netleştirelim.